Digitale Geletterdheid

'Een startbekwaam docent maakt weloverwogen en doelmatig gebruik van ICT in onderwijssituaties waarbij hij de verbinding legt tussen vakinhoudelijke leerdoelen, didactische werkvormen en de inzet van ICT.'

(Bron: Kennisbasis ICT 2013)

 

Leerlingen digitaal geletterd maken is meer dan ze voorbereiden op een veranderende arbeidsmarkt. Minstens zo belangrijk is dat leerlingen leren om zichzelf op een positieve manier te ontwikkelen, uit te drukken en hun eigen leven vorm geven in de maatschappij. Niet: leerlingen zo opleiden dat ze precies passen bij wat de maatschappij van ze vraagt. Wel: ze leren reflecteren op de maatschappij, zodat ze kritische vragen kunnen stellen, er vanuit hun eigen overtuigingen aan kunnen bijdragen en de (digitale) maatschappij zelfs kunnen vormen.

De vier pijlers die worden aangehouden voor ICT in het onderwijs zijn:

ICT basisvaardigheden: het leren gebruiken van apparaten en software met ICT-toepassingen. De werking van computers en netwerken begrijpen, kunnen omgaan met verschillende soorten technologieën en de bediening ervan en de mogelijkheden en beperkingen van technologie begrijpen.


Informatievaardigheden: het vinden, verwerken van en omgaan met digitale informatie op het internet en in programma’s. Een informatiebehoefte kunnen signaleren en analyseren en op basis hiervan relevante informatie zoeken, selecteren, verwerken en gebruiken.


Computational thinking: snappen hoe digitale apparaten denken/werken en kunnen programmeren. Problemen op een zodanige manier formuleren dat het mogelijk wordt een computer of ander digitaal gereedschap te gebruiken om het probleem op te lossen.


Mediawijsheid: bekend zijn met de gevaren van internet en het verantwoord omgaan met alle digitale media. Door kinderen bewust te maken van de gevaren van het internet en het verantwoord omgaan met digitale media, zorgen we ervoor dat kinderen zelfverzekerd worden in het gebruik van internet en sociale media.

Zoals op te zien is op deze afbeelding, worden deze vier pijlers van Digitale Geletterdheid verweven met de kerndoelen Digitale Geletterdheid van het SLO. De kerndoelen van het SLO worden op dit moment hergeschreven en verwacht wordt dat vanaf schooljaar 2023 scholen Digitale Geletterdheid moeten opnemen in hun curriculum.

Op welke wijze kan Digitale Geletterdheid worden ingezet op school? 

Door bij de verschillende vakken op school steeds te bedenken op welke wijze ICT je les kan verbeteren en versterken (betekenisvol leren), laat je kinderen kennismaken met verschillende (digitale) werkvormen en materialen. Op deze manier groeien de vaardigheden van kinderen én leerkrachten. Digitale Geletterdheid hoeft niet een vak apart te zijn; het is juist heel goed te integreren.

Het gaat er zeker niet om ICT in te zetten om ICT te gebruiken; daardoor wordt ICT binnen no time 'de nieuwe saaiheid'. Wat leerkrachten moeten doen is te allen tijde bij het ontwerpen en uitvoeren van hun lessen na te gaan in hoeverre ICT iets toevoegt aan de didactiek en/of vakinhoud.

Nuttige links:

Stichting Leerplan Ontwikkeling: https://www.slo.nl/sectoren/po/digitale-geletterdheid-po/digitale-geletterdheid-po/

Digitale overheid: https://www.digitaleoverheid.nl/nieuws/meer-digitale-geletterdheid-op-scholen/#:~:text=Digitale%20geletterdheid%20omvat%20alle%20vaardigheden,tot%20mediawijsheid%20en%20ict%2Dbasisvaardigheden.

Kennisnet: https://www.kennisnet.nl/digitale-geletterdheid/

Leraar24: https://www.leraar24.nl/2628406/5-tips-om-digitale-geletterdheid-structureel-aandacht-te-geven/